Tijdens de jaarlijkse retraites van stichting Izen onder leiding van Maurice Knegtel Roshi staat de laatste jaren met regelmaat een onderdeel op het programma: de 108 buigingen. In 20-25 minuten maken de deelnemers 108 keer een volle buiging, wie daartoe wegens fysieke omstandigheden niet goed in staat is, maakt de buigingen staand. De 108 buigen zijn gekoppeld aan 108 smetten en het zuiveren daarvan. De Five Mountain Order of Zen licht de 108 buigingen als volgt toe:

  • We have 6 doors of perception: sight, sound, smell, touch, taste and thought.
  • There are 3 aspects of time: past, present and future.
  • There are 2 conditions of the heart/mind: pure or impure.
  • There are 3 possible attitudes: like, dislike and indifference.
  • Korean Buddhists use this formula 6 x 3 x 2 x 3 = 108 bows to cut through our Karma.

Maar het getal 108 zien we in ritueel en geloof op veel meer gebieden terug.

  • In het Lankavatra Soetra stelt de Boeddha 108 vragen waarop hij zelf antwoord geeft.
  • Grote boeddhistische tempels hebben 108 treden.
  • De diameter van de zon is precies 108 keer de diameter van de aarde.
  • De diepere ziel, Atman, doorloopt 108 fases op diens reis naar verlichting.
  • In de Koran verwijst het getal 108 naar Allah.
  • De voorspelling in de astrologie wordt bepaald door 12 huizen en 9 planeten (12×9 = 108)
  • Het in diverse religies geberuikte bidsnoer – mala – telt 108 kralen.
  • Ter afsluiting van het oude en het inluiden van het nieuwe jaar wordt in boeddhistische tempels in Japan 108 keer de klok geluid –elke klokslag stelt daarbij de 108 wereldlijke verleidingen voor die een mens moet weerstaan om Nirvana te bereiken.
  • In de Cambodjaanse Angkor Wat tempel bevindt zich een afbeelding van een slang waaraan wordt getrokken door 54 goden en 54 demonen.
  • Het prehistorische monument Stonehenge heeft een diameter van ongeveer 108 voet
  • in diverse verdedigingsporten is 108 een belangrijk symbolisch getal – zo bestaan in een vorm 108 drukpunten en in een andere 108 bewegingen.
  • De hoeken van een regelmatige vijfhoek zijn 108 graden.
  • Op bepaalde dagen in het jaar worden er wereldwijd 108 zonnegroeten gedaan door yogi’s. Dit gebeurt vooral om de ‘spring equinox’ (het einde van de winter en de komst van de lente) en de ‘fall equinox’ (het einde van de zomer en het begin van de herfst) te markeren.

Sommige voorbeelden komen uit Boeddha’s Kookboek (met dank aan Margreeth en Ben!) waarin ook het 108 dagen programma om Boeddha’s voedingsleer in je leven in te passen. Een aanrader!

 

We zeggen in de spiritualiteit ook wel: we zoeken licht, maar, in onze kern zijn we Licht. Niet na onze dood maar hier, in dit moment waarin we waren, zijn en zullen zijn, het moment van dood én leven.

Op 27 januari jl werd in Polen en op tal van andere plaatsen herdacht dat 75 jaar geleden het concentratiekamp Auschwitz werd bevrijd. Het kamp is een levensgroot symbool geworden voor de gruwelen waartoe de mens in staat is – het in fases doelbewust wegvagen van een ander mens, ja, van een heel ras. Het begint met stigmatiseren en verboden aan die mens of groep opleggen, dan komt het met drang en geweld uit de veilige thuisomgeving wegrukken van hen, vervolgens het bijeen drijven van de gebrandmerkte personen die moeten worden afgescheiden en uitgesloten, te midden van deze mensonterende geweldsacties wordt hen voorgelogen dat ze verhuizen om elders te werk te worden gesteld. De werkelijkheid is dat families uit elkaar worden gerukt, ouders ruw gescheiden worden van hun kinderen en allen als vee in wagons worden gedreven en – letterlijk – naar hun eindbestemming vervoerd, de slachthuizen van de concentratiekampen.

Enkele citaten uit een verslag van de New York Times van 27 januari jl:

A Polish-born Jew, he was just 15 when he, along with his parents and four siblings, were greeted at the Auschwitz concentration camp in May 1944 by Josef Mengele. The infamous doctor surveyed newcomers to determine who was fit for labor and who was to be immediately executed.
Two of his brothers and sisters were told to “go left,” referring to a line for the gas chambers. Mr. Lesser lied to Dr. Mengele, saying he was 18, healthy and fit to work.
“He asked me if I can run five kilometers,” he said. “I answered yes and was told to go right.”
Mr. Lesser may have been saved from death, but not from witnessing the horrors of a place that became known as the factory of death. He said he still remembered “screams of children thrown into fiery pits” and considered it his moral duty to speak of what he experienced for as long as he can.

Stigmatiseren, afscheiden, uitsluiten, brandmerken, ontmenselijken, martelen en vermoorden. Mensen die andere mensen dit aandoen. Dat is zeer beangstigend. Meer dan beangstigend. De Engelse taal heeft er een krachtiger woord voor: terrifying. We zien onszelf graag als menselijk maar we zijn dus in staat onszelf en de ander te ontmenselijken en terug te brengen tot een staat waarin de ander niets meer is. Geen gevoelens. Geen emoties. Geen herkenning. Geen erkenning. De natuurlijke binding van onze gezamenlijke oorsprong is weg. Opgelost in pure kilte. Alleen de diersoort ‘mens’ blijkt hiertoe in staat. Langs de weg van beredenering, met uitschakeling van wat we als menselijk beschouwen, de plannen ontwikkelen en de consensus krijgen voor de vernietiging van de medemens. Omdat diens aard, geloof, uiterlijk etc. de plannenmakers niet aan staat. Een oneigenlijk superioriteitsbesef neemt de overhand en gaat vervolgens vrijelijk zijn gang, tot de ondergang van de ander, en vervolgens de eigen, aan toe.

Maar het zijn niet de plannenmakers zelf die dit bewerkstelligen. Het is de onverschilligheid van de massa die ertoe leidt dat haat tot volkswoede en tot een volksbeweging wordt. Dictators kunnen als individu weinig uitrichten. Ze worden in staat gesteld tot hun acties die al te vaak letterlijk ontaarden, door anderen. Door anderen die zwijgen, die denken ’dit gaat mij niet aan’. Maar werkelijk samen leven betekent samen bouwen aan de toekomst, samen zorgdragen voor veiligheid en samen de ander als volwaardig beschouwen, als mede-mens. En dat is ook waar een menselijke en menswaardige samenleving voor staat.

De ander is onmisbaar, hij of zij bevestigt mij immers in mijn bestaan. De ander draagt mij. Zonder de ander, zonder alle anderen, kan ik niets. Ben ik niets. Alle anderen begeleiden en steunen mij op mijn levensweg. Alles en iedereen doet ertoe, ongeacht aard, status, religie, kleur. Alle kleuren die de regenboog rijk is máken de regenboog. Dat is waarom we niemand kunnen uitsluiten. Het is onmogelijk. En dat is waarom we niemand mogen achterlaten. Ieder van ons draagt eenieder in zich mee. Ieder mens leidt het leven op een eigen manier, maar we staan allemaal in dezelfde grond, hetzelfde licht.

Enkele citaten uit het verslag van de New York Times:

“We see those old ghosts rear their heads everywhere today,” said Piotr Cywinski, the director of the Auschwitz-Birkenau State Museum.
“Anti-Semitism, racism, demagogy, contempt and hatred,” he continued. “We are becoming more and more indifferent, introverted, apathetic and passive. Most were silent as the Syrians were drowning, we silently turned our backs on the Congolese people and the Rohingya people, and now the Uighurs. Our silence is our severe defeat.”
As he spoke — on the same ground where 1.1 million men, women and children, mostly Jews, were murdered — delegations from more than 50 countries looked on. The ceremony was designed to be as free from politics as possible, with the focus on fighting anti-Semitism and giving survivors one more chance to tell their stories.

Foto: Titel uit het artikel van de New York Times, 27-01-2020